Daha onceki makalelerimizde FreeBSd’ yi kurduk, ports dizinini guncelledik, kernel derledik, IPFW destegi ekledik. Tamamda neden ekledik? Madem ekledik hadi calistiralim. Ornek uygulama olarak siteyi surekli takip edip ozellikle FreeBSD dokumanlarina bayilan bir uyemizin sistemini ele alacagiz. Kendisi mevcut yapiyi bozmadan bu yapi icerisinde ayri bir bolge olusturmak istiyor ve bu bolgenin gatewayi freeBSD olucak.

Mevcut yapi networku; 10.10.10.0/24

FreeBSD arkasinda kalicak network ; 192.168.1.0/24

Dikkat etmemiz gereken nokta oncelikle networklerin duzenli ve kuralina uygun yapilandirilmasi. FreeBSD sunucumuz suanki networkin bir parcasi olucak yani dis bacagimz 10.10.10.0/24 networkune bakacak ve bu networkten bir ip adresine sahip olucak.

Ic bacagimiz ise 192.168.1.0/24 networkune dahil olacak ve bu networkun gatewayi olucak.

 Bu durumda dis bacagimiza; 10.10.10.254 ip adresini 255.255.255.0 netmaski ile tanimliyoruz.

Ic bacagimiza ise; 192.168.1.1 ip adresini 255.255.255.0 netmaski ile tanimliyoruz. Bu ayarlari yapabilmek icin rc.conf dosyamizi aciyoruz;

pico /etc/rc.conf

defaultrouter=”10.10.10.1″
gateway_enable=”YES”
hostname=”freebsd.dinopsys.net”

ifconfig_xl0=”inet 10.10.10.254 netmask 255.255.255.0″
ifconfig_fxp0=”inet 192.168.1.69  netmask 255.255.255.0″

[...dosya devam ediyor...]

Simdi ne yaptigimiza bir bakalim;

defaultrouter=”10.10.10.1″ satiri ile bu cihazin default gatewayini 10.10.10.1 yaptik.

gateway_enable parametresi ile freebsdmizin gateway olarak kullanilacagini belirttik.

hostname  adindan da belli…

[buraya dikkat bu degerleri (ifconfig_xl0, ifconfig_fxp0) kafaniza gore yazamazsiniz. Bunlar interface markaniza gore degisir ve freebsd tarafindan isimlendirilir. Ornegin xl.. diye baslayan interfaceler 3comdur, fxp.. diye baslayanlar ise inteldir..]

interfacelerinizin neler oldugunu gorebilmek icin komut satirinda iken;

ifconfig

yazmaniz yeterlidir.

Devam edelim;

ifconfig_xl0=”xxx” satirinda dis bacagimizin ip adresini ve netmaskini belirttik. Diger satirda ise ic bacagimiz ile ilgili ip ve network ayarlarini belirttik.

Tum bu islemlerden sonra dosyamizi kaydedip cikalim. Yaptiklarimizin etkili olabilmesi icin sunucumuza restart atalim. Sunucu tekrar acildiginda;

ifconfig

komutu ile yaptigimiz ayarlarin aktif olup olmadigini kontrol edelim.

Herhangi bir aksaklik yok ise artik zevkle nat isine baslayabiliriz.

Oncelikle

pico /etc/rc.local

dosyamizi acalim;

 ##########

# ipfw kural dosyasi

#############

disbck=xl0 

ipfw -f flush                     # mevcut tum kurallari silelim

/sbin/natd  -f /etc/natd.conf      #natd programini calistiralim.

/sbin/ipfw add  1 divert natd all from any to any via $disbck

# 1numaralı kuralımız ile nerden gelirse gelsin her paketi disbck isimli degiskenden disariya natlayalim.

########

dosyayi kaydedip cikalim. Daha sonra

chmod +x /etc/rc.local

ve

/etc/rc.local

komutlari ile scriptimizi calistiralim.

Ve hemen freebsd arkasinda kalan bir makinadan ping, www, ftp gibi protokolleri deneyelim calisip calismadigini gorelim

Bundan sonrasi size kalmis kimin nereye hangi yetki ile erisecegine natd rule undan sonra yeni rule lar ekleyerek siz karar vereceksiniz. Belki bir sonraki makalede genis bir ipfw confu hazirlariz…

Bir onceki yazimizda en son pico editorunu kurmustuk. Simdi gelen istek uzerine oncelikle kernelimizi derleyecegiz ve firewall kuracagiz. BSD ve Firewall bu iki kelime yan yana gelince o kadar cok alternatif ortaya cikiyorki insan hangisini kullanacagini sasiriyor. Biz sistemimize sadik kalalim ve oncelikle IPFW kuralim. Belki baska bir yazidada PF, IPF gibi diger firewallari inceleriz.

[root@freebsd /home/.fikri]# cd /usr/src/sys/i386/conf

komutu ile kernel conflarimizin oldugu dizine girelim.

[root@freebsd /usr/src/sys/i386/conf]# uname -a
FreeBSD freebsd.dinopsys.net 6.2-RELEASE FreeBSD 6.2-RELEASE #0: Fri Jan 12 10:40:27 UTC 2007     root@dessler.cse.buffalo.edu:/usr/obj/usr/src/sys/GENERIC  i386

kernel bilgilerimizi gorduk… GENERIC
[root@freebsd /usr/src/sys/i386/conf]# ls
.cvsignore      GENERIC         Makefile        PAE             XBOX
DEFAULTS        GENERIC.hints   NOTES           SMP
[root@freebsd /usr/src/sys/i386/conf]# cp GENERIC dinopsys

GENERIC dosyasini dinopsys olarak kopyaladim.

pico editorum ile dinopsys dosyasini aciyorum ve icerisine firewall ile ilgili kisimlari ekliyorum.

pico dinopsys

[.....]

# Bus support.
device          eisa
device          pci

options         IPFIREWALL
options         IPFIREWALL_VERBOSE
options         IPFIREWALL_VERBOSE_LIMIT=5
options         IPFIREWALL_DEFAULT_TO_ACCEPT
options         IPDIVERT
options         DUMMYNET

# Floppy drives
device          fdc

[.....]

options      IPFIREWALL

# Bu parametre ile IPFW yi aktif ediyoruz…

options    IPFIREWALL_VERBOSE

# Log sistemini aktif ediyoruz.

options    IPFIREWALL_VERBOSE_LIMIT=5

# Log sayimizi limitledik.

options   IPFIREWALL_DEFAULT_TO_ACCEPT

# bu komutla firewallumuz gelen herseyi kabul edicek..

options    IPDIVERT

# Nat/pat ihtiyacimiz var ise…

options    DUMMYNET

# limit ihtiyacimiz var ise…

dosyamizi kaydedip cikalim ve yeni kernelimizi derlemeye basliyalim. Nereye ekledigimi anlayabilmeniz icin ustte ve altta birer tane normal conftan parametre kopyaladim.

[root@freebsd /usr/src/sys/i386/conf]# config dinopsys
Kernel build directory is ../compile/dinopsys
Don’t forget to do “make cleandepend; make depend”
[root@freebsd /usr/src/sys/i386/conf]#  cd ../compile/dinopsys

[root@freebsd /usr/src/sys/i386/compile/dinopsys]# make cleandepend; make depend

bu komutlar bitince

[root@freebsd /usr/src/sys/i386/compile/dinopsys]# make; make install clean

komutunu calistiralim ve islemin bitmesini bekleyelim hatasiz bir sekilde islem bitince sunucumuza restart atalim.

[root@freebsd /home/.fikri]# uname -a
FreeBSD freebsd.dinopsys.net 6.2-RELEASE FreeBSD 6.2-RELEASE #0: Mon May 28 16:24:08 EEST 2007     fikri@freebsd.dinopsys.net:/usr/src/sys/i386/compile/dinopsys  i386
[root@freebsd /home/.fikri]#

Evet yeni kernelimiz hayirli olsun…

Simdi ornek bir firewall hazirlayalim.

pico /etc/rc.local

#!/usr/local/bin/bash

ipfw -f flush

ipfw add deny ip from any to 212.175.22.98 22 via xl0

ipfw add deny ip from 192.168.1.69 to any 80

kaydedip cikalim.

chmod +x rc.local

komutu ile dosyamiza calistirma yetisi verelim.

./rc.local

komutu ile dosyayi calistiralim. Birinci komutta disaridan fw mize gelicek ssh isteklerini reddettik.

Ikinci satirda ise iceride 1.69 nolu ip nin disaridan herhangi bir 80. porta erisimini yasakladik. Geri kalan hersey acik konumda..(kernelda oyle ayarlamistik)

Simdi acilista calismasi icin /etc/rc.conf dosyamiza su satiri ekliyoruz.

pico /etc/rc.conf

[....] 

firewall_enable=”YES”
[....]

IPFW ile ilgili detayli bilgi belki bir baska dokumanda yazariz. Yaralanabileceginiz bazi linkler asagidadir.

http://dinopsys.net/makale/freebsd-ipfw-2

http://www.freebsd.org/doc/en_US.ISO8859-1/books/handbook/firewalls-ipfw.html

Aslinda böyle bir yazı olmayacaktı, ancak gelen mail ve yorumlardan anladığım kadarıyla bu konuyu biraz daha deşmemiz gerekiyor. Eh bizim işimizde bu zaten öyleyse PCBSD’ ye devam ediyoruz.

Hepinizin bildigi üzere FreeBSD’ nin en önemli özelliklerinden biri port laridir. Ancak portlar PCBSD’ de default kurulu gelmezler. Tabi kesinlikle bu kuramayacağımız anlamına gelmiyor. Hadi hep beraber ports dizinini sistemimize dahil edelim.

Başlat -> Sistem -> Konsole Terminal Programı

Terminalimize geçtik.

su -

komutu ile sifremizi yazip root olduk.

cvsup -g -L 2 /root/ports-supfile

komutunu çalıştıralım ve bir müddet ports tree’ nin kurulumunu bekleyelim. Bu biraz zaman alacağı için bu arada var ise başka işlerinize bakmanız faydalı olacaktır.

Kurulum tamamlandığında /usr/ports dizinin ve altınta paketlerin oluştuğunu göreceksiniz. Artık FreeBSD portstan faydalanabiliriz.

Simdi ports kurulumu kendi kendine devam ederken biz başka bir bölüme atlayalım sonra tekrar ports’ a döneriz.

Bir arkadasimiz guvenlik konularina deginmemi istemis hemen deginiyorum, FREEBSD’ nin firewallu ipfw’ dir. Gayet kolay kullanimli hos bir firewalldur bende çalıştığım iki isp’ de de uzun bir müddet kullandım. Ancak ipfw’ nin eksikleri bir hayli fazla bu yüzden son olarak OpenBSD’ nin PF’ sinde karar kıldım. PF OpenSource firewallar içerisinde görebileceğiniz en etkilililerden biridir. Ne hikmetse PCBSD’ de default olarak PF ile birlikte geliyor.

PF başlı başına ayrı bir konu o yüzden oldukça yüzeysel anlatmaya çalışacağım. PCBSD’ de Pf2 nin belli basli bir kac dosyası var. Bunlar

/etc/pf.inports

/etc/pf.conf

/etc/blacklist

/etc/pf.os

pf.conf dosyası kurallarımızın yazılı olduğu dosyadır. Birazcık açıp incelerseniz kendisini çok kolay geliştirebileceğinizi anlarsınız. Biz örnek kurulumumuzda dışarıya sadece 22. portu açmıştık. Orada 22 ile ilgili rule kopyalarak farklı portlarda açabilirsiniz. Tabi her rule değişiminde pf’ yi yeniden başlatmalısınız.

Pf’ de tablolarin çok önemli yeri vardır. pf.conf ta göreceğiniz blacklist ile ilgili komut bir tablo komutudur. /etc/blacklist dosyasina eklediğiniz ip ya da hostlar bsd’ nize erişemezler. Sebebide pf.conf dosyasında blacklist tablosundan gelebilecek her isteğin droplanmasını söyleyen bir komutun olmasıdır.

Tabloya bir ip ya da host eklediginizde pf’ yi yeniden başlatmanıza gerek yoktur. Çünkü tablolar değişkenlerden oluşur. Buda bize büyük faydalar sağlar. Ben hiç conf’ a dokunmayayım bozulur diyorsanız imdadınıza pcbsd’ nin bir başka yardımcısı yetişiyor pf.inports … bu dosyaya yazacağınız her port otomatik olarak dışarıya açılır. Bu arada dılarıdan kastım şudur. Kaynağı biz hariç herhangi bir makina. (İçeriden dışarıya tüm çıkışlar default olarak açıktır.) 

Böylelikle Güvenlik konusunun firewall kısmını atlamış olalım. Pf başlı başına bir konu ve bunun hakkında açıkcası birşeyler yazmak istiyorum. Umarım yakın zamanda bu iş için vakit ayırabilirim. EnderUnix.Org sitesinde PF hakkında detaylı makaleler bulabilirsiniz.

Bu arada ports kurulumu bitti. Ports’ tan bir program kurmak için yapmanız gerekenler;

Ornek pico

cd /usr/ports/editors/pico

make install clean

Onceki iki makalemizde PCBSD kurulum işini bitirmiştik, şimdi ise güncellemelere başlıyoruz, güncellemelerin hemen ardından biraz PBI’ dan bahsedeceğim ve bir kaç program kurulumu yapacağız.

 
PCBSD Sistem Güncellemesi

Sistemimize kullanıcımız ile giriş yaptıktan hemen sonra sırasıyla aşağıdakileri tıklayalım;

Başlat -> Ayarlar -> Sistem Yönetimi -> PCBSD Online Update

Hemen size bu işlem için root yetkisi gerektiğini belirten bir pencere çıkacak bu pencereye root şifremizi yazıp devam edelim. Dilerseniz parolamı saklayı işaretleyebilirsiniz.

Şimdi önümüzde KDE yapılandırma penceresi açıldı. Ekranda görebileceğiniz gibi otomatik update işlerinide buradan birkaç tık ile yapabiliriz. Bunu size bırakıyorum. Menüden Check Now seçeneğini tıklayalım ve güncellememizi yapalım.

Sisteme Genel Bakış

Tek tek her işlemi nasıl yapacağınızı anlatabileceğimi düşünüyorsanız yanılıyorsunuz

Şimdi size ihtiyacınız olabilecek bazı menüleri söyleyeceğim sizlerde biraz inceleyerek herşeyi basit birkaç tıkla yapabileceğinizi göreceksiniz.

KDE Kontrol Merkezi;

Başlat -> Ayarlar -> Kontrol Merkezi

Bölgesel ve Erişilebilirlik ayarları,

Görünüm ve Temalar

Güvenlik ve Gizlilik gibi birçok iş için bu menüyü kullanabilirsiniz.

Program Kurulumu

Redhat’ in RPM’ i, Debian’ in deb’ i gibi PCBSD’ ninde PBI’ i var. Şimdi PBI paketlerini nereden bulabilecegimizi ve nasıl kurulum yapacağımıza bakalım.

Örneğin Firefox kuralım.

Ilk olarak PBI paketlerinin bulundugu site olan http://www.pbidir.com adresine giriyorum.

Web kategorisi altından, Firefox 2.0.3 dosyasını tıklıyorum ve Farklı Kaydet seçeneğini seçip Dekstop’ ima kaydediyorum.

20.2MB olan bu dosya yavaş yavaş bilgisayarıma inmeye başladı bile.. Ve download işlemi tamamlandığında geriye yapmam gereken bir tek iş kalıyor. Bunu zaten hepimiz windows’ tan tanıyoruz. Çift Tıkla, Sözleşmeyi kabul et ve ileri de…

Firefox ikonu masaüstümde

Simdi PCBSD konusunu burada bitireceğim ve FreeBSD Sistem Ayarlari konusuna devam edeceğim. O Makalede yazan herşeyi PCBSD üzerinde uygulayabilirsiniz..

PCBSD hakkında yorumlarınızı bekliyorum.

BSD kurulumuna devam ediyoruz. Birinci yazımızda en son network ayarlarımızı yapmıştık. Simdi ise firewall ayarlarimizla devam ediyoruz.

PCBSD benim serverlarimda da kullanmaktan zevk aldigim bir firewall olan PF ile geliyor. PF openBSD isletim sisteminin firewallu. Ama diger bsd lerde ve hatta linuxlarda bile calistirilabilmekte. Simdi gelelim firewall ayarlarimiza; simdilik sadece SSH portu olan 22 yi aciyorum. Isletim sistemim bittikten sonra /etc/pf.inports dosyasına el atarak ekstra portlar acabilirim. Güvenlik Duvarı Çalışsın seçeneğini işaretliyorum. Aksi belirtilmedikçe tüm portlarım kapalı. Diğer seçeneğide işaretliyip ileri diyorum.

Buraya kadar sorunsuz geldik simdi yapmamız gereken tek şey son bir tık daha kondurmak ve sonrasında arkamıza yaslanıp kurulumun bitmesini beklemek.

Ve Kurulum başladı.

Kurulum ekranından görüntüler…

Temel sistem kurulumu bitti şimdi KDE için dil dosyaları gerekiyor bunun için ikinci cd’ ye ihtiyacımız var. Cdrom dan birinci cd yi çıkartıp ikinci cd yi takalım ve devam diyelim.

Ve Kurulum tamamlandı. Yeniden başlatı tıklayalım ve o yeniden başlarken cd mizi çıkartalım.

Evet BSD’ yi masaüstümüze taşıdık ama bitti mi? Tabiki hayır bir sonraki yazımızda size PCBSD’ yi update etmeyi, program kurup kaldırmayı, ekran koruyucusu, tema gibi görsel ayarları yapmayı anlatacağım.

Birbirinden basit 7 adimda BSD yi masaustunuze tasimak ister misiniz? Belki oncelikle biraz size FreeBSD’ den bahsetmek gerekir. Burada biraz wiki den yardim alsam hic fena olmayacak sanirim;

FreeBSD x86 Uyumlu, AMD64, IA-64, PC-98 ve UltraSPARC® mimarileri için ileri seviye bir işletim sistemidir. Kaliforniya’ daki Berkeley Üniversitesi’nde geliştirilmiş UNIX® türevi olan BSD’yi temel almıştır. FreeBSD birçok kişi tarafından geliştirilmekte ve devam ettirilmektedir. Ayrıca başka mimariler için geliştirim değişik aşamalardadır.

FreeBSD ileri seviyede ağ, performans, güvenlik ve uyumluluk özellikleri sunar. Bu özellikler ticari olan bazı işletim sistemlerinde bile bulunmamaktadır. Ayrıca KDE ve GNOME pencere yöneticileriyle ve ücretsiz ofis uygulamalarıyla son kullanıcı için de uygun bir işletim sistemidir.

FreeBSD ideal bir İnternet ya da İntranet sunucusu olabilir. Ağır ağ yüklerinde sağlam ağ hizmetleri verecek yapıdadır ve aynı anda çalışan binlerce işleme cevap vermek için sistem hafızasını verimli bir şekilde kullanır. FreeBSD ile çalışan uygulama ve servisler için galeri sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Tamam FreeBSD’ yi yeterince ovduk, zaten sitemizi takip eden arkadaslarin bilecegi gibi son bir kac haftadir FreeBSD ile ilgili bir cok dokuman yayinladik ve yayinlamaya devam ediyoruz. Simdi biraz isimize bakalim.

Bugun gorsel BSD kuracagiz, kisacasi bugunki isimiz server kurmak degil tamamen Windows masaustumuzun yerini alabilecek bir alternatif bulmak, hem bedava hemde daha kullanisli…

Pekiyi ne yapacagiz; Oncelikle size PCBSD’ den bahsetmek istiyorum. PCBSD FreeBSD tabanli bir isletim sistemdir diyebiliriz. PCBSD FreeBSD temelini kullaniyor ancak uzerinde ki programlarin bir cogu kaldirilmis , yalin bir hale getirilmis ve ozellikle masaustu icin tasarlanmis diyebiliriz. En onemli ozelligi ise az klikle cabuk ve kullanisli bir kurulum sergilemesi.

Bu yazimizda;

• PcBSD Kurulumu (gelismis)
• PcBSD Guncellemesi
• PBI nedir?
• PBI kullanimi
• Program Ekleme
• Program Kaldirma

islemlerini yapacagiz.

1. PCBSD’ nin Temin Edilmesi

PcBSD’ nin tamami iki cd’ den olusmakta. Ilk cd’ de temel isletim sistemi mevcut, ikinci cd’ de ise coklu dil destegi mevcuttur. Biz kurulumu Turkce yapacagiz, bu yuzden iki cd’ ninde hali hazirda bulunmasi gerekiyor. PcBSD Turkiye yansisi olan Ulakbim’ den cabucak download islemimizi gerceklestirelim;

ftp://mirror31.pcbsd.org/PCBSD/1.3/PCBSD-1.3.01-x86-CD1.iso

ftp://mirror31.pcbsd.org/PCBSD/1.3/PCBSD-1.3-x86-CD2.iso

Yukaridaki linklerden iki dosyayida temin ettikten sonra bu iso lari cd ye yazalim ve kurulumumuza basliyalim.

2. Uyari

Bu yazida mevcut adimlarin uygulanmasi sirasinda ve/veya sonrasinda bilgisayarinizda olusabilecek sorunlardan(veri kaybi vs.) ben ya da sitem sorumlu degildir. Bu makalenin devamini okuyup uygulayan kisi tum sorumlulugu uzerine aldigini herhangi bir onsartsiz kabul etmis sayilir.

Bu uyarida bulunuyorum cunku, bazi arkadaslarimiz dual-boot yapmak istiyorlar ama bu sirada windowslarini ucurup dert yaniyorlar. Ben bu yazida bos bir hdd kullaniyorum ve bu yuzden havaya ucmasi dahi beni pek baglamiyor. 

3. Kurulum islemi

Birinci cd mizden bilgisayarimizi boot edelim. Asagidaki imajda gordugunuz gibi install secenegini secip OK diyelim.

Ikinci penceremizde Sistem Dili olarak Turkce’ yi, Klavye Duzeni olarak Turkce’ yi seciyoruz. Alttaki kucuk pencerede isi Zaman Araligini Europe/Istanbul olarak seciyoruz ve Internet Uzerinden Otomatik Senkronizasyon sekmesini isaretliyoruz. NTP sayesinde sistem zamanimiz hep dogru olacaktir.

Ucuncu imajimizda Yeni Kurulum secenegini seciyoruz. Bu ekrandan anlayabileceginiz gibi mevcut bir PcBSD’ miz olsaydi ve sistemde sorun cikmis olsaydi burada alttaki secenegi sececektik ve sistemimizi onarmasini bekleyecektik.

Sistem kurulum tipi; Bu asamada isistasyonu secenegini seciyoruz.

Lisans Sozlesmesi;

Pc-BSD BSD lisansi ile dagitilmaktadir. Onumuzdeki ekranda bir BSD lisansi mevcuttur. Altta bu sozlesmeyi kabul ettiginizi belirten kutucuk mevcuttur. Bu kutucugu isaretleyip devam ediyoruz.

Sistem hesaplari; Sistem kullanicilarinin olusturulmasi;

Bu noktada bir sistem kullanicisi ekleyecegiz ve yonetici yani root parolamizi belirleyecegiz.
Yonetici Parolasi bolumune root sifresini; “qazxsw” seklinde giriyorum. dinopsys isimli bir kullanici ekliyorum, shell kabugu olarak bash seciyorum ve Uygula diyorum.

Surucu Secimi; Tespit Edilen HDD’ ler bolumunde bilgisayarinizdaki mevcut hdd’ ler yer almakta,

Benim bilgisayarimda tek disk oldugu icin tek gozukuyor hemen mouse ile bir kez tikliyorum ve bir alt bolumde bu sefer mevcut hdd’ nin partitionlarini goruyorum. Ben dualboot yapmiyorum yani tek isletim sistemi olucak diskimde bu yuzden Tum Diski kullani isaretliyorum. Alt taraftaki PCBSD acilis-onyukleyicisi kuruluyor seceneginide isaretliyorum.

Yukleme Hazir; Su ana kadar temel ayarlarini yaptik ve suanda kurulumu bitirebiliriz,

ama durun biz biraz daha isin gelismis kismina kayalim. Gelismis kurulumu seciyorum ve ileri diyorum.

Disk Bolumu Kurulumu; Burada mevcut partition yapilari ile oynayabilirsiniz.

Ben simdilik birakiyorum.

Network Ayarlari; Iste aradigim bolum, Hostname: dinopsys, domain: dinopsys.net, gateway; 192.168.1.1, ad sunucusu (ns); 212.175.22.98, ip adresi: 192.168.1.69, netmask; 255.255.255.0 seklinde ayarladim. Hangi network kartini kullacagini sectim, eger birden fazla kartim olmus olsa idi karisikligi kolaylikla onleyebilirdim.

Devami ikinci yazida…

Fikri DAL
 

Onceki yazilarimizda FreeBSD 6.2 isletim sisteminin adim adim kurulumunu tamamlamistik. Simdi ise isletim sistemimizin temel ayarlari nasil yapilir birazda buna goz atalim istiyorum. Bu yazida kabaca su sorulara cevap verecegiz;

• Kernel Nasil Derlenir?
• Ip adresleri nasil eklenir, duzeltilir, cikartilir?
• sysctl ayarlari nasil yapilir?
• rc.conf ve sysctl.conf ne is yapar?
• bash kabugunun kurulmasi,
• FreeBSD yi update etmek,
• vb…

1. cvsup-without-gui paketinin kurulmasi 

Hemen onceki makalelerde kurdugum FreeBSD 6.2 isletim sistemime login oluyorum ve ilk isim FreeBSD ports sistemini guncellemek oluyor cunku birazdan porttan kurulumlar yapacagim ve isterim ki en guncel surumler kurulsun..

freebsd# cp /usr/share/examples/cvsup/ports-supfile .

komutu ile ports-supfile dosyasini root dizinime kopyaladim ve dosyayi aciyorum;

freebsd# vi ports-supfile

dosyada

*default host=CHANGE_THIS.FreeBSD.org

bu satiri bulup su sekilde degistiriyorum;

*default host=ftp.FreeBSD.org

sonra dosyayi kaydedip cikiyorum. Simdi sirada cvsup paketinin kurulmasi var. Hemen ports dizininde kurabilecegim cvsup paketlerine bakiyorum, bakalim en mantiklisi hangisi?

freebsd# ls /usr/ports/net/cvsup*
/usr/ports/net/cvsup:
Makefile        distinfo        files           pkg-descr       pkg-descr.nogui pkg-plist       scripts

/usr/ports/net/cvsup-mirror:
Makefile        files           pkg-deinstall   pkg-descr       pkg-install     pkg-plist       scripts

/usr/ports/net/cvsup-without-gui:
Makefile

/usr/ports/net/cvsupchk:
Makefile        pkg-descr
freebsd#

Biz bir server kurduk dolayisiyla gui miz yok, bu durumda bosu bosuna kocaman cvsup paketini kurmama gerek yok, bunun icin cvsup-without-gui paketini kurmam benim hem zamandan hemde sistemden kazanmama olanak taniyacaktir.

freebsd# cd /usr/ports/net/cvsup-without-gui
freebsd# make install clean

gordugunuz gibi FreeBSD’ de paket kurmak bu kadar kolay, hemde tum depencie leride kendisi kuracak. Bunu kurmak icin su pakette lazim falan filan demeyecek. Her zaman soyluyorum FreeBSD’ ye alisan adam tembellesir bu konuya dikkat edelim

cvsup paketinin kurulumu biraz zaman alacaktir. Bu kurulum islemi sirasinda bende basitce bu paketle neler yapacagimizi anlatayim.

Oncelikle FreeBSD Release versiyonunda kalicak, bir baska makalede stable kurulum yapacagiz. Bu makalede amac sadece ports u guncelleyip bir kac paket kurmak vs. ports u guncellemek icinde cvsup paketine ihtiyacim var ve su an kuruluyor…

Kuruluma donelim kurulum sirasinda ; Options for gettext 0.14.5_2 diye bir pencere ile karsilasirsaniz hicbirsey secmeden direk okey diyebilirsiniz.

2. ports agacinin guncellenmesi

Kurulum uzunca bir surenin ardindan bitti, simdi hemen ports tree mizi guncelleyebiliriz. Oncelikle tekrar ports-supfile in bulundugu root dizinine geri donelim.

freebsd# cvsup -g -L 2 ports-supfile

komutunu calistiralim ve buyuk bir sukunet icinde sunucuya baglanip tum guncellemeleri yapmasini bekleyelim. Sunucuya baglanmakta cok sIkInti yasarsaniz freebsd.org sayfasindan mevcut cvsup yansilarini bulabilirsiniz.

3. paketlerin kurulumu

Simdi ishtiyacimiz olan paketleri gonul rahatligiyla kurabiliriz. Ornegin nelere ihtiyacimiz var; Bash kabugunda calismayi seviyorum o yuzden bash’ e ihtiyacim var, vi yerine pico kullanmayi seviyorum, trafigi gorebilemek icin iftop ve trafshow komutlari cok isime yariyor, ilk etapta bunlar yeterli olacaktir.

4. bash kurulumu

freebsd# cd /usr/ports/shells/bash
freebsd# make install clean

Oncelikler ports ta bashin bulundugu klasore girdim, hemen ardindan make install clean komutunu verdim ve simdi arkama yaslanip kurulumun bitmesini bekliyorum.. Kurulum bitti simdi kullandigim userlarin bash kabugunu kullanmalarini saglamam gerekiyor.

freebsd# chsh -s /usr/local/bin/bash fikri

freebsd# chsh -s /usr/local/bin/bash root

chsh – (change shell ) komutu ile fikri ve root kullanicilarinin shell lerini bash olarak degistirdim.

Dogru yapip yapmadigimi hemen kontrol edebilirz, sistemden logout oluyorum ve yeniden login oldugumda artik bash kabugunda calistigimi goruyorum.

[root@freebsd /home/.fikri]#

gordugunuz gibi bir onceki ekrandan bir hayli farkli…

5. pico kurulumu

Oncelikle pico nun ports un hangi bolumunde oldugunu bulmam gerekiyor. Aslinda biraz basit bir mantikla editors altinda oldugunu tahmin etmek kolay ama baska amaclar icinde kullanabileceginizi dusunurek;

[root@freebsd /home/.fikri]# whereis pico
pico: /usr/ports/editors/pico
[root@freebsd /home/.fikri]#

whereis komutu ile tam yolu buluyorum;

[root@freebsd /home/.fikri]# cd /usr/ports/editors/pico

[root@freebsd /usr/ports/editors/pico]# make install clean

dizine girdim ve derleme komutunu calistirdim. Hemen bir ekran geldi ISPELL secili iken yani hicbirsey degistirmeden Okeyledim ve FreeBSD pine paketini cekmeye basladi…

Sistem pine’ i kurarken bende yazinin devamina geciyorum. Bu yazinin devami – FreeBSD 6.2 Kurulumu – Sistem Ayarlari – 2 olarak yayinlanacaktir.

Fikri DAL

Dinopsys.NET

FreeBSD 6.2 kurulumumuzda en son bir kac ayar yapmistik ve hala basit ayarlarimizi yapmaya devam ediyorduk. Simdi kaldigimiz yerden devam ediyoruz. Standartlasan uyarimi yinelemek istiyorum; bu yaziya baslamadan once lutfen yazinin ilk iki partisini okuyunuz ;

http://dinopsys.net/makale/freebsd-62-kurulumu-resimli-anlatim

http://dinopsys.net/makale/freebsd-62-kurulumu-resimli-anlatim-2/

Sistem zamanimizi ayarliyalim;

Basitce NO diyerek geiyorum ve bana yol gostermesini bekliyorum.

Listede Avrupa’ yi “Europe” seciyorum.

Ulkeler listesinden Turkiye’ yi bulup seciyorum.

Zaman dilimimin EEST oldugunu onayliyorum.

Bir sunucu kurdugum icin Linux binarylerine ihtiyac duymuyorum benim icin oncelikli olan az paket kurmak ve sistemi mumkun olan en az kaynaklarla calistirabilmek.

Sisteminde mouse yok olsada kullanilmazdi zaten. Bunun icin ekstra bir daemon calistirmam benim icin bir yukten oteye gitmez.

 

Su an ekstra hicbirsey kurmayacagim. Ekstra paketlerin kurulumunu isletim sistemini dogru duzgun kurup update ettikten sonra yapacagim.

Sisteme erisim icin root kullanicisinin sifresini belirlemem gerekiyor ayrica freebsd’ de default olarak ssh’ a root kullanicisi ile giris yapamazsiniz. Bu yuzden birde fikri kullanicisi olusturacagim.

Oncelikle user eklemek icin user secenegini seciyorum.

Olusturacagim sistem kullanicisinin bilgilerini asagiya giriyorum;

Login ID; fikri

Group; wheel (buraya dikkat grubu wheel ayarlamazsaniz kullanici ssha login olamaz!)

password: dinopsys

Full name: Dinopsys.Net Admin

Home Directory; /home/.fikri ( basina nokta koydum gizli klasor olmasi icin)

Userimi ekledigim icin Exit diyorum.

Hemen root sifresini belirlemek icin okey diyorum ve ekranin altinda bana sifreyi soran yerde iki kez root sifremi giriyorum.

Herhangi birsey degistirmek istemiyorum.

Ve Tilki ile kurkcu dukkani arasindaki iliski; basladigimiz yere donduk… Aman burda yanilip en bastan kurulum yapmayin Direk Exit i secelim.

Cd mizi cd-romdan cikartalim ve yes diyip kurulumumuzu bitirelim.

Ve sonunda FreeBSD 6.2 kurulumunu bitirdik. Bilgisayarimiz yeniden basladiginda artik bir FreeBSd’ ye sahibiz. Simdi asil ugras bundan sonra basliyor. Devam eden makalemizde bir kac basit ayar yapacagiz ve firewall kismina kayacagiz.

Dinopsys.Net

Fikri DAL

FreeBSD 6.2 kurulum rehberimize kaldigimiz yerden devam ediyoruz. Lutfen bu makaleye baslamadan once oncelikle; FreeBSD 6.2 Kurulumu – Resimli Anlatim makalesini okuyunuz.

Bu ekranda nerelerden cekebilecegime dair bilgiler var ben URL yi bana yakin olan bir yansi yapmak istiyorum bu yuzden URL secenegini seciyorum.

Altaki ekranda da gorebileceginiz uzere ftp.tr.freebsd.org adresini girdim.

Interface secimi;

Ipv6 kullanmak istemiyorum bu yuzden NO secegini secili kaliyor.

DHCP de istemiyorum;

Host bolumune; freebsd, domain bolumune; dinopsys.net; gatewaye 192.168.1.1 name servera 192.168.1.2 ve ip bolumunede 192.168.1.5 girdim ve okeyledim.

Yansiyi cozumluyor ve isleme basliyor, son olarak bir uyari daha gelecek onada YES diyip geciyoruz ve kurulum basliyor..

Ve nihayet kurulum bitti… Okey diyip geciyorum

Server gateway olarak calisacak mi? Evet ben bunu bir firewall yapacagim..

Herhangi birservisi su an ayarlamak istemiyorum.

Servera SSH ile erisim olacak mi? Elbette olacak..

Ftp erisimi olacak mi? Hayir bence su an gereksiz..

NFS olacak mi? Hayir…

NFS Clienti olacak mi? Hayir

Suan daha fazla birsey yapmak istemiyorum..

Ikinci makalemizinde sonuna geldik.. Dikkat ettiyseniz her makale maks 15 resim yayinliyorum. Bunu kural haline getirme cabasindayim. Dinopsys.Net olarak amacimiz herkese en kolay bilgiyi sunmaktir. Uyelik sayisinin artmasi, okunma sayisinin artmasi, sitemize verilen linkler bizi daha cok makale yazma konusunda gaza getirici unsur oluyorlar. Ilginizi bekliyoruz…

Dinopsys.Net

Fikri

Debian 4.0 ve Centos 5.0 resimli kurulumlarindan sonra sira simdi pek tabiki FreeBSD 6.2 surumune geldi. Bu yazi boyunca FreeBSD 6.2 kurup temel sistem ayarlarini yapacagiz. BSD ler bildiginiz uzere linux dagitimlarindan cok daha saglikli ve dayanikli calismaktadirlar. Bu yuzden cogunlukla firewall olarak BSD ler tercih edilmektedir. Kurulum makalesinin hemen ardindan firewall makalemize gececegiz.

Bilgilendirme

Bu makale boyunca;

Server ismi olarak: freebsd.dinopsys.net

ip adresi olarak : 192.168.1.5/24

kullanacagim.

Makale icin 8 GB lik IDE diski, 256 MB Rami olan bir server uzerine kurulum yapacagim.

Gereksinimler;

Oncelikle pek tabiki FreeBSD 6.2 temin etmeliyiz. Ben yaklasik 25 MB olan FreeBSD 6.2 boot-only diskini indirdim. Sizede tavsiyem budur. Birakin eksik paketleri netten ceksin ve kursun…

ftp://ftp.freebsd.org/pub/FreeBSD/ISO-IMAGES-i386/6.2/6.2-RELEASE-i386-bootonly.iso

Benim indirdigim cd bu. Ayni klasor icinde tam cd yide bulabilirsiniz. Isterseniz onuda download edebilirsiniz.

Baslangic

Cd miz ile serverimizi boot edelim, karsimiza gelen ekrani direk Enter ile geciyoruz. Bu ekran windowstanda tanidik gelebilir

Ikinci Ekran; Ulke Secimi – Turkiye’ yi seciyoruz.

Ucuncu Ekran; Klavye Secimi ( Ben simdilik default biraktim)

Dorduncu Ekran; sysinstall Ana Menu – Burada Standart kurulumu sectim. FreeBSD kullanacaksaniz sysinstall ana menusune alismanizi tavsiye ederim. Zira hersey burada…

Besinci Ekran; Uyari – Ok dedim.

Altinci Ekran; Disk Partition Bolumu – Oncelikle FreeBSD kuracagimiz bir disk ayarlamamiz ve onu FreeBSD dosya sistemine gore formatlamamiz gerekmekte. Daha sonraki ekranda partition islemi yapacagiz. Simdi freebsd kurmak istedigimiz diski seciyoruz ve “C” (create) harfine basiyoruz.

Gelen kucuk pencerede FreeBSD ye ne kadar alan ayiracagimi belirtmem lazim. Benim diskim zaten 8 GB ve zaten sadece FreeBSD kurulumu icin ayrildi. Bu yuzden default gelen degere okey diyip geciyorum. Burada diskin bir kismini kullanmak isteyebilirsiniz. Boyle bir durumda atiyorum 10 GB lik kismi icin 10G yazmaniz yeterli.

Partition tipi secimi – FreeBSd icin 165 birakin.

Gordugunuz uzere partitionimiz olustu simdi Q harfine basip islemimi bitirdigimi belirtiyorum ve bir sonraki ekrana geciyorum.

Bu ekranda boot manageri secip devam ediyorum.

Okeye bastigimda ufak bir uyari mesaji geliyor. FreeBSD partitionlarini olusturmamiz gerekiyor…

Gordugunuz gibi siyah bir partition ekrani acildi. En tepede ne kadar kullanilabilir diskim oldugu yaziyor.

Biz su an basit bir FreeBSD kurulumu yapiyoruz o yuzden cok fazla expertize kaymadan direk ” A ” harfine basiyorum ve FreeBSD benim icin otomatik olarak partitionlarimi olusturuyor. Dilerseniz alttaki menu yardimiyla kendi partition sisteminizi olusturabilirsiniz.

Hemen akabinde ” Q ” harfine basiyorum ve bu ekranda isimin bittigini belirtiyorum.

Bu ekranda Kern-Developer i secip okeyliyorum bir uyari mesaji geliyor ve onada yes diyorum. Daha sonra kern-developer i sectigim ekranda tab tusu ile Okey secegine gelip enterliyorum.

Bu ekranda kurulumu nereden yapacagimiz soruluyor. Bizim CD miz boot-only yani icinde paket yok bu yuzden internetten kurulum yapacagiz. FTP secenegini secip devam diyoruz.

Ilk yazimizin sonuna geldik. Yarin sabah itibariyle bu yazinin devamini yayinlayacagim. Eh FreeBSD kurmak kolay ama teferruati cok fazla olan bir isletim sistemi. Bu yuzden tahmin ediyorum bu makale 4 ya da 5 parca sonunda bitebilecek.

Makalenin tamamini yada bir kismini yayinlamak isterseniz lutfen kaynak belirtiniz.

Dinopsys.Net

Fikri